احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
397
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
چوب سخت دارد و بلندى آن به سى تا چهل متر مىرسد . برگهاى آن ساده و پنجهاى متناوب است . گلهاى نر و مادهء آن جدا ، به صورت شاتون كروى شكل هستند و هر دو نوع گل روى يك درخت وجود دارند . ميوهء آن مركب از چند فندقه مىباشد كه خاردار و مدوّر است و معمولا هر سه يا چهار ميوه به يك دنباله وصل هستند كه در بهار پس از رسيدن پخش مىشوند . پوست ساقه و تنهء درخت نازك ، خاكسترى مايل به سبز يا سفيد است . اين درخت در آسياى صغير و خاورميانه و اروپا پراكنده است ، در ايران پايههاى خودروى آن در كوههاى بختيارى تا سردشت و در كجور و درهء هزار و رودبار و در خوى ، همدان ، هرسين ، لرستان در شهبازان ، سپيدشت ، بيشه گوتوند ، در باغ تخت شيراز ، غار شاپور در كازرون ، كوه نصر در كرمان ، راجر قم ، تربتجام و ارتفاعات بين لوشان و عمارلو ديده مىشود ، بيشههاى طبيعى آن در فاصلهء كتول تا دامغان مشاهده شده است . برگ چنار طبيعت آن : سرد و تر است . تركيب شيميايى : مادهء شيميايى دى . آلانتوان در آن وجود دارد . خواص درمانى : 1 - تازهء آن را بكوبيد و ضماد كنيد . براى درمان سوختگى از آتش مفيد است . 2 - تازهء آن را بپزيد بعد بكوبيد و ضماد كنيد ، ورم پلك چشم و بيرون ريختن آب از چشم و درد زانو و ورم زانو و ورمهاى حارّ و بلغمى را درمان مىكند . تذكر : افراد بلغمىمزاج بهتر است آن را مصرف نكنند ، غبارى كه به برگ چنار مىنشيند براى قصبهء ريه و گوش و صدا و چشم مضر است و بايد مراقبت شود كه به حلق و گوش و چشم و ريه نرسد به باغ داران و كشاورزان و كسانى كه اطراف محل زندگيشان درخت چنار وجود دارد توصيه مىشود كه برگهاى ريخته شده پاى درختها را جمعآورى كنند تا غبار برگهاى خشك ناراحتى ايجاد نكند . چنار 1 - گلآذين نر 2 - گلآذين ماده 3 - ميوه 4 - دانه